Topps, Panini en Upper Deck: de fabrikanten en hun series

Drie bedrijven hebben de wereld van sports cards gedomineerd, en de licenties zijn tussen hen gewisseld. Topps is het oudste en wordt geassocieerd met honkbal, Panini met de stickeralbums en Upper Deck met hockey. Elk bedrijf heeft een aantal terugkerende series die elk jaar verschijnen, en het is eerder de serie dan de sport die bepaalt wat een box bevat.

Snelle feiten

Topps	Chrome, Bowman, Finest en Match Attax
Panini	Prizm, Donruss, Adrenalyn XL en de stickeralbums
Upper Deck	Young Guns, Artifacts en The Cup
De licenties	Exclusief recht voor één fabrikant tegelijk
De niveaus	Basisserie, chromeserie, premium, high end

De licenties bepalen wie wat mag maken

De competities en bonden verkopen exclusieve rechten aan één fabrikant tegelijk. Dat betekent dat de officiële kaarten van een competitie tijdens een licentieperiode van maar één bedrijf komen, en dat de hele competitie van fabrikant wisselt op de dag dat de licentie van eigenaar wisselt. Kaarten van de vorige licentiehouder worden dan historisch en soms juist gewild omdat niemand er meer van kan maken.

Voor jou als koper is de conclusie eenvoudig: de competitie bepaalt het bedrijf, niet andersom. Welk bedrijf een bepaalde competitie heeft, is door de jaren heen gewisseld en staat op de verpakking.

De bedrijven

Topps	Opgericht in 1938. Honkbalkaarten sinds 1951, entertainmentlicenties en de trading card games Match Attax en Turbo Attax.
Panini	Italiaans, opgericht in 1961. De stickeralbums, voetbal en de trading card game Adrenalyn XL.
Upper Deck	Opgericht in 1988. Hockeykaarten sinds 1990, plus entertainmentseries.

De series van Topps

Flagship is de basisserie van het jaar per sport, met de meeste kaarten en de laagste instapprijs. Chrome is dezelfde serie met chromebehandeling en de thuisbasis van de hele refractor-familie. Finest is de premiumserie met minder maar duurdere kaarten per box, en Sapphire heeft een eigen chromeoppervlak in beperkte oplage en een eigen prijsniveau. Bowman is de honkbalserie voor toekomstige namen, dus spelers nog voor hun debuut, wat haar tot een van de meest speculatieve series van de hobby maakt. Dynasty staat bovenaan met één enkele kaart per box, waarbij bijna alles gesigneerd is of materiaal bevat. Topps Now is iets heel anders: losse kaarten die op bestelling worden gedrukt na een gebeurtenis, vaak binnen een etmaal.

De series van Panini

Prizm is de bekendste chromeserie van Panini, met uitgebreide kleurparallels, en Mosaic doet hetzelfde op een gedessineerd oppervlak met een eigen parallelladder. Select is binnen dezelfde box in niveaus verdeeld, met een ander ontwerp per niveau. Donruss is de basisserie en Donruss Optic de chromebehandelde tegenhanger. Immaculate staat aan de top met dikke patchkaarten en handtekeningen. Buiten de sports cards in strikte zin zijn er Adrenalyn XL, de speelbare trading card game met voetbalkaarten, en de stickeralbums rond kampioenschappen en competities, de tak waarop Panini is gebouwd.

De series van Upper Deck

Series 1 en 2 zijn de basisseries van het seizoen in hockey, en daarin zit Young Guns, de bekendste subserie van het hockeyverzamelen en de rookiekaarten ervan. Artifacts is de eigen serie voor materiaal- en handtekeningkaarten, en The Cup staat bovenaan met een klein aantal kaarten per box. Daarnaast maakt het bedrijf entertainmentseries met sketchkaarten en handtekeningen.

Hoe de series zich tot elkaar verhouden

Het patroon is bij alle drie hetzelfde, in vier stappen omhoog:

Basisserie	Meeste kaarten, laagste prijs. Het beste voor wie een complete set wil bouwen.
Chromeserie	Dezelfde spelers op een ander oppervlak. Hier zitten de kleurparallels die de waarde bepalen.
Premiumserie	Minder kaarten, groter aandeel handtekeningen en materiaal.
High end	Een klein aantal kaarten per box, waarbij bijna elke kaart een hit is.

Het gevolg is dat dezelfde speler in hetzelfde jaar in meerdere series voorkomt, in versies die honderdvoudig in prijs kunnen verschillen. Daarom moet bij de beschrijving van een kaart altijd de serie worden vermeld: “een rookiekaart van de speler” zegt bijna niets over wat iets waard is. Het kanaal speelt op dezelfde manier mee: de basisserie in retail geeft de meeste kaarten voor je geld, terwijl dezelfde serie in het hobbykanaal gegarandeerde inhoud per box heeft.

Hetzelfde met verschillende namen

Refractor	De naam van Topps voor chromekaarten met een regenboogglans.
Prizm	De tegenhanger van refractor bij Panini.
Parallel	Verzamelnaam bij beide voor dezelfde kaart in een andere kleur.
Insert	Subserie met een eigen thema, bestaat bij alle drie.
Short print	Kaart gedrukt in kleiner aantal dan de rest van de serie.

Meer begrippen staan in de woordenlijst, en hoe parallels en nummering werken in de gids over parallels, refractors en genummerde kaarten.

Welke serie kies je

Wil je goedkoop een set bouwen, dan is de basisserie in retailformaat de juiste keuze, en hetzelfde geldt als je gewoon veel wilt openen voor weinig geld. Wil je kans op gesigneerde kaarten, dan kies je een premiumserie of high end in het hobbykanaal. Jaag je op een bepaalde parallel, dan moet je eerst nagaan in welke serie en welk kanaal die voorkomt, omdat dezelfde parallel zelden in beide zit. En verzamel je één speler, dan is de rookiekaart van de serie bijna altijd de duurste en de eerste die je moet veiligstellen.

Veelgestelde vragen

• Waarom zit dezelfde speler in tien series? De fabrikant maakt binnen dezelfde licentie meerdere series per jaar.
• Welke serie is het mooist? High end heeft het hoogste prijsniveau, maar de basisserie heeft de meeste verzamelaars.
• Zijn Topps en Panini concurrenten? Ja, om licenties en om het geld van verzamelaars.
• Wat is het verschil tussen Chrome en Flagship? Dezelfde spelers, ander karton en andere parallels.
• Waarom is Young Guns zo bekend? Het is de rookieserie van het hockeyverzamelen, binnen de basisserie van Upper Deck.

Lees verder over hobby of retail, hoe je de odds leest en de duurste kaarten.

Winkelen: sports cards bij Bangerpack.

Geschreven door ons, de mensen achter Bangerpack. Assortiment en prijzen veranderen voortdurend. Wat geldt op het moment dat je dit leest, staat in de categorie.